Gospodarka, podatki i energetyka. Najważniejsze zmiany, które mogą wpłynąć na życie Polaków

Pierwsze dni maja przyniosły serię ważnych decyzji i zapowiedzi dotyczących gospodarki, energetyki, rynku pracy oraz finansów publicznych. Unia Europejska przyspiesza transformację energetyczną, polski rząd planuje nowe programy wsparcia i reformy podatkowe, a eksperci alarmują o problemach demograficznych i rosnących kosztach życia. Poniżej przedstawiamy najważniejsze wydarzenia, które mogą mieć realny wpływ na codzienność milionów obywateli.

UE przyspiesza zieloną transformację

Komisja Europejska zaprezentowała pakiet AccelerateEU, którego głównym celem jest ograniczenie zależności od paliw kopalnych oraz obniżenie kosztów energii dla mieszkańców Unii. Plan zakłada dynamiczny rozwój odnawialnych źródeł energii, większą elektryfikację gospodarki oraz zmiany podatkowe mające sprawić, że energia elektryczna stanie się tańsza od gazu czy ropy.

Bruksela chce również zwiększyć bezpieczeństwo energetyczne poprzez lepsze zarządzanie rezerwami surowców oraz wsparcie dla gospodarstw domowych w postaci ulg i bonów energetycznych. Finansowanie transformacji ma pochodzić zarówno ze środków publicznych, jak i prywatnych, a potrzebne inwestycje liczone są w setkach miliardów euro rocznie.

Urzędnicy zyskają dostęp do danych z PESEL

Ministerstwo Klimatu planuje zmiany w programie „Czyste Powietrze”, które mają uszczelnić system przyznawania dopłat. Urzędnicy będą mogli korzystać z danych rejestru PESEL oraz baz dotyczących opłat za odpady, aby sprawdzić, kto rzeczywiście mieszka pod wskazanym adresem.

Nowe przepisy mają ograniczyć nadużycia i lepiej dopasować wysokość dofinansowania do sytuacji mieszkańców. W przypadku wątpliwości możliwe będą również wywiady środowiskowe oraz korzystanie z danych samorządowych. Rząd planuje wdrożenie zmian w 2026 roku.

Koniec pełnej swobody w najmie krótkoterminowym

Od 20 maja 2026 roku zaczną obowiązywać nowe przepisy regulujące wynajem mieszkań turystom. Właściciele lokali oferowanych w najmie krótkoterminowym będą musieli obowiązkowo zarejestrować swoje mieszkania w specjalnym systemie.

Brak wpisu może oznaczać karę nawet do 50 tys. zł. Rząd tłumaczy zmiany koniecznością walki z szarą strefą i poprawą kontroli nad rynkiem najmu. Kontrole mają być prowadzone także na podstawie zgłoszeń od sąsiadów, co budzi sprzeciw części właścicieli mieszkań.

Nawet 8 tys. zł na instalacje do deszczówki

Latem 2026 roku ma wystartować nowy program dopłat “Mirek”, skierowany do właścicieli domów jednorodzinnych. W jego ramach będzie można otrzymać nawet 8 tys. zł na zakup i montaż instalacji do gromadzenia deszczówki.

Wsparcie obejmie m.in. zbiorniki retencyjne, systemy rozsączające i urządzenia pozwalające ponownie wykorzystywać wodę opadową. Program będzie działał do wyczerpania środków, według zasady “kto pierwszy, ten lepszy”. Rząd liczy, że rozwiązanie pomoże ograniczyć skutki suszy i zmniejszy zużycie wody w gospodarstwach domowych.

Polska się kurczy. Coraz większa presja na ZUS

Według danych GUS liczba mieszkańców Polski zmniejszyła się w ciągu roku o około 155 tys. osób. Eksperci alarmują, że pogłębiający się kryzys demograficzny może mieć bardzo poważne skutki dla systemu emerytalnego.

Coraz mniej pracujących osób utrzymuje rosnącą grupę emerytów, co może oznaczać wyższe składki dla pracowników i przedsiębiorców. Ekonomiści ostrzegają również przed ryzykiem spadku stabilności przyszłych emerytur.

GUS: połowa Polaków zarabia mniej niż 7,4 tys. zł brutto

Nowe dane GUS pokazują, że mediana wynagrodzeń w Polsce wyniosła 7,4 tys. zł brutto. Oznacza to, że połowa pracujących otrzymuje pensję niższą od tej kwoty.

Eksperci zwracają uwagę na dużą różnicę między medianą a średnim wynagrodzeniem, co świadczy o znacznym rozwarstwieniu płac. Szczególnie widoczne jest to w małych firmach, gdzie wynagrodzenia często pozostają blisko poziomu płacy minimalnej.

NBP zanotował wielomiliardową stratę

Narodowy Bank Polski zakończył 2025 rok stratą wynoszącą około 35,7 mld zł. To wynik niemal trzykrotnie gorszy niż rok wcześniej.

Na rezultat wpłynęły przede wszystkim wahania kursów walut oraz koszty prowadzenia polityki pieniężnej. Bank centralny podkreśla jednak, że wzrósł poziom jego kapitału, głównie dzięki wyższej wycenie złota i części aktywów finansowych.

Rewolucja w stażu pracy

Od 2026 roku do stażu pracy będą mogły być wliczane także umowy zlecenia, działalność gospodarcza oraz praca za granicą. Dla wielu pracowników może to oznaczać wyższe wynagrodzenia, większy wymiar urlopu i dodatki stażowe.

Zmiany obejmą również sektor prywatny. Aby skorzystać z nowych przepisów, pracownicy będą musieli samodzielnie udokumentować wcześniejsze okresy zatrudnienia i wystąpić do ZUS o odpowiednie zaświadczenie.

Rząd analizuje obniżkę VAT na transport

Ministerstwo Finansów rozważa możliwość obniżenia VAT na bilety kolejowe i autobusowe z 8 do 0 proc. Pomysł pojawiał się już wcześniej w kampanii wyborczej, jednak do tej pory nie został zrealizowany.

Resort podkreśla, że decyzja będzie uzależniona od sytuacji budżetowej państwa. Wśród przeszkód wymieniane są m.in. wysokie wydatki na obronność i ograniczone możliwości finansowe budżetu.

Firmy alarmują: przepisy hamują inwestycje

Przedsiębiorcy i eksperci coraz częściej wskazują, że nadmiernie rozbudowane regulacje utrudniają prowadzenie inwestycji w Polsce. Problemem mają być długie procedury administracyjne, różne interpretacje prawa oraz dodatkowe wymagania wykraczające poza standardy unijne.

Zdaniem biznesu zwiększa to ryzyko inwestycyjne i zniechęca zagranicznych inwestorów. Firmy apelują o uproszczenie przepisów i przyspieszenie decyzji urzędowych.

Fundacje rodzinne pod większą kontrolą

Ministerstwo Finansów zapowiada zmiany dotyczące fundacji rodzinnych. Według resortu część z nich wykorzystywana jest do agresywnej optymalizacji podatkowej, co nie było pierwotnym celem tych rozwiązań.

Rząd planuje uszczelnienie systemu i ograniczenie możliwości unikania opodatkowania. Jednocześnie podkreśla, że większość fundacji działa zgodnie z przeznaczeniem i wspiera proces sukcesji w firmach rodzinnych.

Rząd przyjął projekt Osobistych Kont Inwestycyjnych

Rada Ministrów zaakceptowała projekt ustawy o Osobistych Kontach Inwestycyjnych, czyli nowym narzędziu do oszczędzania i inwestowania dla osób prywatnych.

W ramach OKI część inwestycji ma być zwolniona z podatku – do 25 tys. zł w lokatach i obligacjach oraz do 100 tys. zł w akcjach i funduszach inwestycyjnych. Nowe przepisy mają wejść w życie od początku 2027 roku i zachęcić Polaków do budowania oszczędności.

Polska przyspiesza zbrojenia dzięki SAFE

Po podpisaniu unijnej umowy SAFE Agencja Uzbrojenia ma zawrzeć około 40 nowych kontraktów zbrojeniowych. Polska otrzyma 43,7 mld euro, które mają zostać przeznaczone m.in. na obronę przeciwlotniczą, drony oraz projekt “Tarcza Wschód”.

Rząd podkreśla, że większość środków trafi do krajowego przemysłu obronnego, co ma przełożyć się zarówno na modernizację armii, jak i rozwój polskich firm.

Gaz drożeje. Rachunki mogą wzrosnąć

Konflikt na Bliskim Wschodzie wywołał gwałtowne wzrosty cen gazu, które miejscami sięgnęły nawet 50 proc. Eksperci przewidują, że podwyżki zaczną być odczuwalne dla odbiorców od lipca, po wygaśnięciu obecnej taryfy.

URE ostrzega, że wzrost kosztów jest praktycznie nieunikniony. Kluczowe znaczenie dla dalszej sytuacji mają mieć ceny LNG oraz możliwości dywersyfikacji dostaw surowca.

PIT bez papieru? Polacy podzieleni

Rząd planuje cyfryzację rozliczeń podatkowych poprzez rezygnację z przekazywania pracownikom formularzy PIT-11 przez pracodawców. Dane miałyby trafiać bezpośrednio do systemu e-Urzędu Skarbowego.

Choć rozwiązanie ma uprościć rozliczenia, wielu Polaków nadal preferuje tradycyjną formę otrzymywania dokumentów – papierowo lub mailowo. Część osób obawia się również utrudnień związanych z przekazywaniem 1,5 proc. podatku organizacjom pożytku publicznego.

Zapowiadane reformy pokazują, że najbliższe lata mogą przynieść istotne zmiany w codziennym życiu Polaków – od rynku pracy i podatków, po energetykę i inwestycje. Rząd stawia na cyfryzację, uszczelnianie systemu i transformację energetyczną, ale część propozycji budzi również obawy przedsiębiorców i obywateli. Jedno jest pewne – zarówno gospodarka, jak i portfele Polaków wchodzą w okres dużych zmian i wyzwań.

Autor artykułu: Michał Turula

Jako ekspert w pośrednictwie kredytowym i pasjonat świata finansów, dostarczam rozwiązania precyzyjnie dopasowane do oczekiwań moich Klientów. Moje dotychczasowe doświadczenie obejmuje wsparcie dla setek osób oraz przedsiębiorstw z różnych branż, którym pomogłem uzyskać finansowanie niezbędne do realizacji celów strategicznych. Po pracy regeneruję siły, trenując brazylijskie jiu-jitsu oraz jeżdżąc na rowerze.