Jak banki zarabiają na kredytach? Podstawowy informator nt. kredytu gotówkowego i kredytu hipotecznego

Bank zarabia na kredycie wtedy, gdy klient oddaje więcej, niż pożyczył. Różnica wynika głównie z odsetek, ale na całkowity koszt wpływają też prowizje, marża, ubezpieczenie i okres spłaty. Przy kredycie gotówkowym na 20 000 zł koszt samych odsetek może sięgnąć kilku tysięcy złotych, a przy kredycie hipotecznym – nawet kilkuset tysięcy złotych. W artykule wyjaśniamy, jak banki zarabiają na kredytach, czym różni się koszt kredytu gotówkowego i hipotecznego oraz dlaczego przed podpisaniem umowy trzeba sprawdzić RRSO, całkowitą kwotę do spłaty i wysokość rat.

Jak działają instytucje finansowe i na czym zarabiają?

Instytucje finansowe zarabiają na kredytach głównie na odsetkach, prowizjach i opłatach doliczanych do całkowitej kwoty spłaty. Przy kredycie gotówkowym na 20 000 zł na 48 miesięcy i oprocentowaniu 11 proc. rocznie klient oddaje ok. 24 812 zł.

Główne źródło zysku banku stanowią odsetki. Bank pobiera je w ratach przez cały okres spłaty. Ich wysokość zależy od kwoty kredytu, oprocentowania, okresu kredytowania i rodzaju rat.

Przykład

Przy kredycie gotówkowym na 20 000 zł na 48 miesięcy i oprocentowaniu 11 proc. rocznie różnica między pożyczoną kwotą a sumą rat wynosi ok. 4 812 zł. To same odsetki, bez prowizji i innych dodatkowych kosztów.

Bank nie zarabia wyłącznie na odsetkach. Do kosztu kredytu dochodzą także prowizje, ubezpieczenia, opłaty administracyjne oraz inne koszty zapisane w umowie. Jeśli do kredytu na 20 000 zł bank doliczy prowizję w wysokości 5 proc., koszt zobowiązania wzrośnie o 1 000 zł. Dlatego dwa kredyty na tę samą kwotę mogą mieć podobną ratę, ale zupełnie inną całkowitą kwotę do spłaty.

Miesięczna rata nie pokazuje pełnej ceny kredytu. Przy kredycie na 20 000 zł i oprocentowaniu 11 proc. rocznie spłata przez 24 miesiące oznacza ratę ok. 932 zł i ok. 2 372 zł odsetek. Przy spłacie przez 72 miesiące rata spada do ok. 381 zł, ale suma odsetek rośnie do ok. 7 409 zł.

RRSO pokazuje pełniejszy koszt kredytu niż samo oprocentowanie nominalne. Rzeczywista roczna stopa oprocentowania uwzględnia nie tylko odsetki, ale też prowizje i inne obowiązkowe opłaty. Dzięki temu pomaga porównać oferty, które na pierwszy rzut oka wyglądają podobnie. Kredyt z niższym oprocentowaniem nominalnym nie zawsze jest tańszy, jeśli ma wysoką prowizję, obowiązkowe ubezpieczenie lub inne koszty dodatkowe.

Bank ogranicza ryzyko kredytowe przez ocenę zdolności kredytowej klienta. Bank analizuje dochody, stałe wydatki, obecne zobowiązania i historię spłat. Osoba zarabiająca 6 000 zł netto, ale spłacająca już raty na łączną kwotę 2 000 zł miesięcznie, zostanie oceniona inaczej niż klient z takim samym dochodem i bez dodatkowych zobowiązań. Im większe ryzyko widzi bank, tym ostrożniej podejmuje decyzję kredytową: proponuje droższe warunki, niższą kwotę albo odmawia finansowania. 

Przed podpisaniem umowy trzeba sprawdzić trzy dane: miesięczną ratę, całkowity koszt kredytu i całkowitą kwotę do spłaty. Jeśli klient pożycza 20 000 zł, a z harmonogramu wynika spłata 25 000 zł lub 28 000 zł, różnica pokazuje realną cenę kredytu. Dopiero te dane pozwalają ocenić, ile kosztuje pożyczenie pieniędzy i na czym bank zarabia.

Kalkulator kredytu gotówkowego – jak sprawdzić koszt kredytu przed podpisaniem umowy?

Kalkulator kredytu gotówkowego pokazuje szacowaną ratę, koszt zobowiązania, RRSO i całkowitą kwotę do spłaty przed złożeniem wniosku. Przy kredycie na 20 000 zł różnica między spłatą przez 24 i 72 miesiące wynosi ponad 5 000 zł samych odsetek. 

Wystarczy wpisać kwotę kredytu, okres spłaty i podstawowe parametry oferty, a kalkulator pożyczki gotówkowej pokaże przewidywaną wysokość raty, koszt zobowiązania oraz ile w całości będzie kosztował kredyt gotówkowy.

W kalkulatorze trzeba sprawdzić przede wszystkim:

• wysokość miesięcznej raty,
• całkowity koszt kredytu,
• całkowitą kwotę do spłaty,
• roczną stopę oprocentowania RRSO,
• wpływ okresu spłaty na koszt zobowiązania.

RRSO uwzględnia nie tylko oprocentowanie nominalne, ale również obowiązkowe koszty dodatkowe, np. prowizję lub ubezpieczenie. Dzięki temu łatwiej porównać oferty, które na pierwszy rzut oka wyglądają podobnie.

Kalkulator kredytu gotówkowego dostępny na platformie Linfi pozwala porównać różne warianty finansowania w jednym miejscu. To rozwiązanie pokazuje, jak zmiana kwoty kredytu lub okresu spłaty wpływa na ratę i całkowity koszt zobowiązania. 

Kalkulator kredytowy ma charakter wyłącznie informacyjny. Symulacja kredytu gotówkowego nie jest decyzją kredytową ani nie stanowi oferty banku. Docelowe warunki zależą od zdolności kredytowej klienta, historii spłat, aktualnej polityki banku oraz szczegółów konkretnej oferty. Kalkulator pomaga on przy wyborze kredytu gotówkowego

Kredyt gotówkowy krok po kroku – od wniosku do spłaty

Kredyt gotówkowy wymaga złożenia wniosku, oceny zdolności kredytowej, akceptacji warunków, podpisania umowy i regularnej spłaty rat. Bank sprawdza m.in. dochody, zobowiązania, limity na kartach i historię spłat w BIK.

Kredyt gotówkowy przechodzi przez 7 etapów: wniosek, ocenę zdolności kredytowej, przedstawienie warunków, podpisanie umowy, wypłatę środków, spłatę rat i obsługę ewentualnych opóźnień.

Jak dostać kredyt gotówkowy? Wymagania i dokumenty

Kredyt otrzymują osoby prywatne, które potwierdzą tożsamość, wykażą dochody i przeją ocenę zdolności kredytowej. Osoba z dochodem 6 000 zł netto i ratami 2 000 zł miesięcznie ma inną zdolność kredytową niż klient bez aktywnych zobowiązań.

Decydując się wziąć kredyt gotówkowy, do wniosku należy dołączyć: 

• skan dokumentu tożsamości, np. dowód osobisty lub paszport / karta stałego pobytu w przypadku cudzoziemców,
• informacje o dochodach i źródle zatrudnienia,
• dane o aktualnych zobowiązaniach, takich jak kredyty, pożyczki, limity na kartach lub debet w koncie,
• numer rachunku bankowego do wypłaty środków i obsługi spłaty,
• przy wyższych kwotach lub niestandardowym źródle dochodu: zaświadczenie o zarobkach, wyciąg z konta albo dokument potwierdzający prowadzenie działalności gospodarczej. 

Podstawowym warunkiem jest zdolność kredytowa. Bank ocenia, czy klient ma wystarczająco stabilne dochody, aby spłacać raty w terminie. Znaczenie ma nie tylko wysokość pensji, ale też forma zatrudnienia, koszty życia, liczba osób w gospodarstwie domowym i inne raty.

Przed podjęciem decyzji o udzieleniu kredytu, bank sprawdza także historię kredytową w Biurze Informacji Kredytowej BIK. Terminowo spłacane zobowiązania działają na korzyść klienta. Opóźnienia, zaległości lub duża liczba aktywnych kredytów utrudniają uzyskanie finansowania albo wpływają na zaproponowane warunki.

Wniosek o kredyt gotówkowy można złożyć w oddziale, w bankowości elektronicznej, przez aplikację mobilną albo za pośrednictwem platformy porównującej oferty. Bank ustala zakres wymaganych dokumentów na podstawie kwoty kredytu, źródła dochodu i sytuacji finansowej klienta. Przy niższych kwotach bank stosuje prostszą procedurę niż przy wysokim finansowaniu. 

Przed podpisaniem umowy klient powinien sprawdzić, czy podane warunki zgadzają się z wcześniejszą symulacją. Szczególnie ważne są: wysokość raty, RRSO, oprocentowanie kredytu, całkowita kwota do spłaty, prowizja, ewentualne ubezpieczenie i zasady wcześniejszej spłaty.

Koszt kredytu – oprocentowanie, prowizje i dodatkowe opłaty

Całkowity koszt pożyczki tworzą: oprocentowanie, prowizje, ubezpieczenia, opłaty dodatkowe i okres spłaty. Prowizja 5 proc. przy kredycie na 20 000 zł podnosi koszt zobowiązania o 1 000 zł.

Na ostateczną kwotę do spłaty wpływają wszystkie koszty zapisane w umowie. Dlatego dwie oferty z podobną ratą mogą oznaczać zupełnie inny całkowity koszt dla klienta.

Porównanie kredytu gotówkowego i hipotecznego – dla kogo który produkt jest lepszy?

Kredyt gotówkowy sprawdza się przy mniejszych kwotach i dowolnym celu, a kredyt hipoteczny przy finansowaniu nieruchomości. Kredyt gotówkowy spłaca się przez kilka lat, a kredyt hipoteczny nawet przez kilkadziesiąt lat.

Kredyt gotówkowy jest prostszy i szybszy do uzyskania. Klient może przeznaczyć środki na dowolny cel, np. remont, zakup samochodu, sprzęt AGD, wakacje albo konsolidację innych zobowiązań. Bank nie wymaga zabezpieczenia na nieruchomości, dlatego oprocentowanie takiego kredytu jest często wyższe niż przy kredycie hipotecznym.

Kredyt hipoteczny wiąże się z konkretnym celem mieszkaniowym i dodatkowymi wymaganiami, np. zakupu lub remontu mieszkania. Bank wymaga m.in. wkładu własnego, wyceny nieruchomości, wpisu hipoteki do księgi wieczystej i analizy wartości zabezpieczenia. W zamian klient uzyskuje znacznie wyższą kwotę i rozkłada spłatę nawet na kilkadziesiąt lat.

Różnice najlepiej widać w kosztach i okresie spłaty. Kredyt gotówkowy często jest droższy procentowo, ale dotyczy niższych kwot i krótszego czasu. Kredyt hipoteczny często ma niższe oprocentowanie, ale przez długi okres spłaty suma odsetek może być bardzo wysoka. Dlatego przy obu produktach trzeba sprawdzić nie tylko ratę, ale też RRSO, całkowity koszt kredytu i całkowitą kwotę do spłaty.

Kredyt gotówkowy jest wygodniejszy dla osób, które chcą szybko otrzymać pieniądze. Sprawdza się wtedy, gdy liczy się prostsza procedura, krótszy czas oczekiwania i możliwość przeznaczenia środków na dowolny cel.

Kredyt hipoteczny wymaga więcej formalności i dłuższego procesu, ale pozwala sfinansować zakup nieruchomości i rozłożyć spłatę na wiele lat. Długi okres kredytowania obniża miesięczną ratę, ale zwiększa całkowity koszt zobowiązania.

Ostateczny wybór zależy od celu finansowania, potrzebnej kwoty, zdolności kredytowej i gotowości do spełnienia wymagań banku. Przy obu produktach najważniejsze jest porównanie nie tylko oprocentowania, ale też wszystkich kosztów, które wpływają na realną cenę kredytu.

Autor artykułu: Michał Turula

Jako ekspert w pośrednictwie kredytowym i pasjonat świata finansów, dostarczam rozwiązania precyzyjnie dopasowane do oczekiwań moich Klientów. Moje dotychczasowe doświadczenie obejmuje wsparcie dla setek osób oraz przedsiębiorstw z różnych branż, którym pomogłem uzyskać finansowanie niezbędne do realizacji celów strategicznych. Po pracy regeneruję siły, trenując brazylijskie jiu-jitsu oraz jeżdżąc na rowerze.